KC: het kan vriezen en het kan dooien

Skeeler-zen

Een vriend van mij verbleef deze winter in Kopenhagen. Hij schaatste er met de jongens van het asfalt (de rolschaatsers). Hij schrijft: Anders Holms komt uit de skeelerwereld en traint 14 keer per week. Hij heeft twee keer zo omvangrijke bovenbenen als ik. Die jongens zijn ontzettend sterk, maar ze kunnen niet glijden, waardoor ik ze op het ijs nog net voorblijf.

Zo zit het: er moet een rustmoment in de slag komen. De zen van het schaatsen: langzaam bewegen om snel vooruit te komen. Als deze jongens dat leren, is het nog verder gedaan met de Nederlanders.


Neem Andrew Lowe een Amerikaanse wielrenner die in drie jaar (!) tijd leerde schaatsen en nu 36.72 rijdt. Hij haalde op de trials net de kwalificatie niet voor de Olympische Spelen. De Amerikaanse Peter Nottet!

Ruzie

De 'Timmertjes' ruziën met een Veendamse juwelier over trouwringen. De juwelier heeft aangeboden de ringen te ontwerpen, maar de Timmertjes ontkennen dat. Ik ben direct geneigd de 'Timmertjes' te geloven. Ze krijgen vast van alles aangeboden.

Nieuwsblad van het Noorden: Juwelier Henk Oosterhof voelt zich gepiepeld door Henk en Marianne Timmer. De Veendammer maakte begin deze week wereldkundig dat hij de trouwringen leverde voor het huwelijk tussen de schaatskoningin en de doelman van AZ. Het stel ontkent het bericht in alle toonaarden.

Ik weet het, het is een bericht van niks. Ook zo'n woord als 'schaatskoningin', daar gruw je toch van. Al veel beter zou 'schaatsvorstin' geweest zijn. Maar het blijft drie keer niks.

link

Ard Schenk Award

De Ard Schenk Award is uitgereikt aan Bob en Marianne. Zij zijn volgens de jury de beste schaatsers van 2006. Beste buitenlandse schaatser was Joey Cheek. Hij kreeg een beeldje in New York uit handen van Koss.

Amerikaanse houtjes

Ik trof dit prachtige paar schaatsen aan op e-Bay. Ronde houten schaatsen met een metalen voetstuk en leren riempjes. Ze zijn vervaardigd door Raymond Skate Co. Boston Mass. Jaartal onbekend.

De winter van 2006

De voorspellingen waren veelbelovend: de winter van 2006 maakte door allerlei factoren een goede kans op een echte ijswinter. Dat werd het mondiaal ook! De pinguïns trokken op naar Moskou.



In Nederland lag wekenlang een laagje ijs in het open water, maar alleen een eend kon er op schaatsen. De winter van 2006 was een echte treiterwinter.

Zen en de kunst van het recreatieschaatsen

De Boeddha:

Waar geen start is, is ook geen finish!

Idiofonisch

'Idiophonics' zijn klanken van instrumenten gemaakt van natuurlijk materiaal. Dat kan hout zijn, steen of zelfs een verdroogde catus. Letterlijk betekent idiofonisch zelf-klinken. Gekoppeld aan haiku's van Japanse dichteressen levert dat prachtig combinaties op . Hieronder een voorbeeld van een ijs-haiku met geluid van krakend ijs.

Yesterday,
I shattered the ice
to draw water --
no matter, this morning
frozen just as solid.
- - - - -
Otagaki Rengetsu
(tr. by John Stevens)

Luister naar het kraken van het ijs

Schaatskunst: Max Beckmann

The Skaters, 1932

Voorbeeldfunctie kwijt

Schaatsland Nederland is voorbeeldfunctie kwijt, kopt de Volkskrant aan het eind van het seizoen 2005/06. Wel genoeg medailles op de Spelen, maar op de grote toernooien is het gedaan met de Nederlanders. Nederland is niet langer gidsland voor het schaatsen. Hoe zou het komen dat Amerikanen met zoveel gemak de Nederlanders klop geven?

Ik denk dat het komt omdat het schaatsen in Nederland vooral als techniek goed ontwikkeld is, maar niet als topsport. Wat je ziet is dat de nabijheid van ijs voorwaarde is voor prestaties. Veel grote rijders uit Nederland - ook uit onze geschiedenis - wonen dicht bij een ijsbaan: Kramer, van Gennip, Uytdehaage, Zandstra noem ze maar op.

Heel aardig als voorbeeld zijn Zandstra en Ritsma. Zandstra had een fabelachtige techiek, Ritsma niet, dat was een echte sportman: veel conditie, sterk als een beer een harde werker. Zo kon Ritsma aan de top komen (pas later heeft hij ook nog leren schaaten). Wat het schaatsen parten speelt is de ingewikkelde techniek.

Schaatsen is verdomd moeilijk. Fietsen is vergeleken met schaatsen een sport waar totaal geen techniek bij komt kijken. Schaaters fietsen, maar fietsers schaatsen niet. Het komt maar heel zelden voor dat een topwielrenner in de winter traint op het ijs. Schaatsen is technisch te ingewikkeld om er bij te doen.

Het zou als experiment wel aardig zijn om een jonge wielrenner die een groot talent heeft voor topsport op schaatsen te zetten. Maar ik vrees dat hij dat niet wil, hij doet er zeker twee jaar over om de techniek goed te leren.

Lente-zen

Ook in Japan wil de lente maar niet aanbreken. Jizō is door de plaatselijke bevolking warm aangekleed (Jizō = Boeddha). via Tokyotimes.

De ijsbaan van Koopman

In 1935 patenteerde ir. Koopman een werkwijze tot het vormen van een ijsplaat door middel van een koelvloeistof. Dat was als idee niet nieuw, wat bijzonder was aan dit - overigens mislukte - project was dat de koelvloeistof niet door buizen werd geleid, zoals nu gebruikelijk is, maar gewoon onderin een bassin lag.

Hoe zat het in elkaar? Op de bodem van een bassin lag een laag koelvloeistof die langzaam in en uit het bassin stroomde. Er overheen lag zilverkleurig folie. Op dit aluminumfolie werd een laagje water gebracht dat uiteraard bevroor tot een ijsbaan.

En, er is op geschaatst ook. Op een proefbaantje in Apeldoorn. Daar is nog een oude krantenfoto van gepubliceerd in een Berlijnse krant, omdat Koopman nazi-sympathieën had. Koopman was lid van de NSB. Nee, niet de Nederlandse Schaatsenrijders Bond, maar de Nationaal Socialistische Bond. De oorspronkelijke foto is daarom zoekgeraakt.

Het project mislukte, omdat elk scheurtje in het folie zorgde voor papijs. Mooi woord papijs.

Met dank aan Ernst Berends.

Het is gedaan

Het WK is geweest, de ijsbanen gesloten. This is the end. De schaatsen kunnen weer bijeengebonden naar de zolder. Zazen!



Foto: het geheugen van Nederland

Sproei-ijs op de Mets

Als kind reed ik altijd op de Mets tennisbanen. In de zomer speelde ik er tennis en in de winter schaatste ik op de tennisbaan. Het was sproei-ijs leerde ik later (dat streepje hoeft er niet in omdat het geen botsende klinkers zijn: sproeiijs).

Het water werd er op gesproeid met een tuinslang. En zo ontstond laagje voor laagje een ijsbaan. Op kunstijsbanen gebeurt dat nog steeds zo, het duurt een paar dagen voordat een baan is opgebouwd. Sproeien buiten doet men vooral 's nachts als 't het koudst is. Ik vond in het Haags Gemeentearchief deze foto van het sproeien op de Mets.

De Haagse Hokij

De eerste permanente en overdekte kunstijsbaan in Nederland was de Hokij in de Houtrusthallen in Den Haag. Jarenlang was het de enige kunstijsbaan in ons land. Ook bekend van de Pasar Malam en popconcerten. In de winter trainden Sjoukje en Joan er en een VPRO-documentaire over hen, bracht me weer even terug op het ijs van de Hokij.

Ik ben er als kind één keer geweest. Ik droeg van die rood-zwarte ijshockeyschaatsen. De Hokij was een klein baantje herinner ik me en het was er vooral verschrikkelijk druk. Iedereen reed en in een rondje rechtsom als paters op een cour. Je kon niets anders dan meedraaien. Tot ik viel en er iemand over mijn pink schaatste. Hoewel ik handschoenen aanhad, deed het flink zeer. Ik denk dat daar mijn hekel aan overdekt ijs begonnen is.

Foto: Haags Gemeente Archief

Cindy Klassen bijt mannen in de staart

Vrouwen hebben hun achterstand ten opzichte van mannen vrij snel ingelopen. De ontwikkeling van hun tijden verliep sneller dan die van de mannen. Maar dat kan natuurlijk ook veel zeggen over het begin van het vrouwenschaatsen. Maar nu dan Cindy Klassen. Zij zit na het WK 2006 in Calgary inmiddels achter in het mannenpeloton. Op welke plek zou ze zijn geindigd bij de mannen?


* 500 meter 37,51 daarmee is ze 20ste bij de mannen (op 24 deelnemers)
* 5.000 meter 6.48,97 daarmee is ze 22ste (bij 23 deelnemers)
* 1500 1.51.85 hier schiet ze echt een paar seconden tekort ten opzichte van Bob de Jong.

Klassen kan met de mannen mee. Klasse!

De 10k is saai

De discussie laait altijd opnieuw op over de aantrekkelijkheid van de tien kilometer. Nu heeft een schaatser zelf weer wat olie op het vuurtje gegooid: na zijn foute wissel op het WK in Calgary zei Chad Hedrick: "die 10 km is ook zo saai".

Hedrick schaart zich onder de groten der aarde die op belangrijke toernooien vergaten de wisselen: Jan Bols, Perti Niityla en Sten Stensen. Jan Bols werd met twee extra buitenbochten nog tweede op de 5k. Nou ja hij werd natuurlijk gediskalificeerd.

Het publiek kijkt meestal ook liever naar het kortere werk. De tien kilomter is alsof je kijkt naar groeiend gras, zeggen we in Poldernederlands. De Engelstaligen zeggen it's like watching paint dry. Ard Schenk heeft ook wel eens geopperd de tien af te schaffen, maar dat zou desastreus zijn voor de medaillekansen van Nederland.

Nou ja op het spoor is een foute wissel pas erg. In 1908 verloren 37 bedevaartgangers bij Kontich het leven als gevolg van een foute wissel:

Meeschrijven

Zo hette dat 'meeschrijven'. Ik vond nog een tabel met meegeschreven 500 metertijden in een oud Logboek van Bob Spaak: schaatskampioenen van '68. Het boekje kostte 36 cent, waarvan 25 cent werd afgedragen aan het KNSB-trainingsfonds.

De verloren generatie

Ab Krook heeft afscheid genomen. In de Volkskrant zegt hij interessante dingen over de generatie die tussen de oude garde en de nieuwe lichting inzat. Met de nieuwe lichting bedoel ik de rijders die hun hele schaatsleven op klapschaatsen hebben gereden zoals Wust en Kramer. De oude garde is Ritsma en Romme. Die tussengeneratie is verloren gegaan.

Geld heeft daarin een dooslaggevende rol gespeeld meent Krook en ik kan hem daarin wel volgen. De oude garde kon met veel financiële ondersteuning - we praten over een jaarsalaris van een miljoen! - aan de top blijven. Geld speelt uiteraard een belangrijke rol bij sportprestaties. Hoe meer geld, hoe sneller de schaatser kan gaan. Dat heeft er zeker toe geleid dat we eeuwig tegen die oude koppen aan moesten kijken en dat talent geen kans kreeg. Jammer.

Welsh main: afvalrijderij

Een afvalrijderij is een wedstrijdvorm waarbij steeds twee rijders tegen elkaar strijden en de overwinnaar vervolgens doorgaat naar de volgende ronde. Dit systeem wordt ook toegepast bij de ploegenachtervolging, zij het dat de afvallers nog wel doorstrijden om de plaatsen achter de winnaars. Bijde kote baan in Friesland viel je af en kon je naar huis. Dat systeen pasten de Britten ook toe bij het fenskating. Het systeem heette in Engeland Welsh main.

Wie wint het WK?

WK

Een WK in een Olympisch jaar is mosterd na de maaltijd. De andere drie jaar is het voor Nederlanders het belangrijkste schaatstoernooi. En dat is opmerkelijk! Want laten we wel wezen, het is een vijfkamp: een wedstrijd over vijf afstanden van 500 tot 10.000 meter. In elke andere tak van sport is de vijf- tot en met tienkamp een ondergeschoven kindje. Daar kijk je alleen naar als je levensmoe bent.

Dit weekend is het WK. Veel plezier.

Bukken Mieke

Bukken Mieke of hoe we leerden diep te zitten. Bukken Mieke, je past niet in het beeld! Mieke bukte en zo leerden we diepzitten.

Zen en de kunst van het schaatsenrijden

Schaatsen is de enige sport waarbij je langzaam moet bewegen om snel vooruit te komen.

Een zenverhaal:
Wat ís zen?" vroeg de filosoof aan zijn zenmeester. "Eerst drinken we thee," zei deze tot zijn gast en hij begon diens kopje in te schenken. Maar hij bleef doorschenken, zelfs toen het kopje overstroomde. De filosoof keek onthutst toe, want uit verhalen wist hij dat zen-meesters erg gedisciplineerd zijn en geen druppel water lichtvaardig verspillen..
"Kijk," zei de meester met een fijn lachje, "met uw hoofd is het als met dit kopje. Het zit al helemaal vol. Met woorden, definities; met weten hoe de dingen horen en hoe ze zeker niet horen, met wat je wil en beslist niet wil. Als je wilt weten wat zen is, moet je eerst je hoofd leegmaken. Pas dan zul je voor de eerste keer zien en weten."

Zo is het ook met schaatsen. Als je wilt leren schaatsen, moet je eerst dingen achter je laten, gewoontes loslaten. Bijvoorbeeld de ingeroeste gewoonte dat als je snel wilt je dan snel je benen moet bewegen. Als je snel wilt schaatsen, moet je leren langzaam te bewegen. Glijden moet je, afzetten en dan rust: glijden.

Zwavel en reuzel

Kunstijs is geen kunstijs, maar kunstmatig gemaakt echt ijs. Honderd jaar geleden noemde men een landijsbaan een kunstijsbaan. Maar dat was natuurijs op een ondergelopen landje. Het was kunstijs tegenover natuurijs op het open water.

Halverwege de 19e eeuw bestond er echt kunstijs, in een kelder in Baker Street te Londen gemaakt van reuzel en zwavel. Het was werkijs en je moest de baan elke twee weken volledig vernieuwen. Maar het was wel kunstijs!

Zwavel en reuzel, dat was koren op de molen van Punch. Het satirische blad schreef in 1843 na een bezoek an de ijskleder in de Baker Street dat de stank ondraaglijk was en als je viel ging je als een meelmolenaar terug naar huis.

Zenkunst en het schaatsspoor

Een zentekening, die toevallig exact overeenkomt met het ideale spoor van de schaatsenrijder.

Ingezonden mededeling

De schaduwschaatser

Als je schaatst ben je nog maar met een heel dun ijzer verbonden met het aardse. Je hebt zelfs het directe contact met je schaduw verloren. Antoon Coolen schreef een prachtig verhaal over de paranoide schaatser die zijn schaduw volledig kwijt wil raken. Dat lukt hem uiteindelijk ook. Of niet? U vindt het in De Drie Gebroeders of in de bloemlezing IJsvrij met de beste schaatsverhalen uit de Nederlandse literatuur.

De eerste kunstijsbaan

De eerste kunstijsbaan met echt ijs - 'Glaciarium' - is in 1876 in Chelsea in Londen geopend. Even daarvoor was een eperiment geweest in een tent met een baantje van 5 bij 1,20 meter. Erg klein dus, goed voor een pirouette. De eerste grote ijsbaan was alleen toegankelijk voor 'noblemen en gentlemen'. Op het balkon speelde een strijkje. De baan is niet lang open geweest, hoewel er mooi ijs lag hard als glas, hing er boven dit soort ijsbanen een voortdurende dichte mist.

Het koelproces was een uitvinding van prof. Gamgee: door dubbele koperen leidingen ging een mengsel van glycerine en water (dat niet bevriest) en voor de afkoeling zwavelzuur. Het water in een bassin werd direct afgekoeld, de buizen lagen dus in het water. Pas in de jaren dertig van de vorige eeuw is voor het eerst in Nederland zo'n baantje gerealiseerd in het Sportfondsenbad van Amsterdam.

De wanden van de Londense Glaciaria waren door kunstschilders beschilderd als alpenlandschappen.

Bron: tijdschrift koude en luchtbehandeling, Ernst Berends.

Schaatserotiek

Schaatsen en erotiek waren in de 16e eeuw en later nauw met elkaar verbonden. Er werd natuurlijk ook flink ingenomen op het ijs en drank bracht meer samen dan je lief was. Zoals op het schilderij Winter van Abel Grimmer uit het eerste kwart van de 16e eeuw. In de rechter benedenhoek zien we de opmaat van een groepsverkrachting.

Zen en de kunst van het invetten

Het vriest maar de banen gaan dicht. De natuur geeft al enige jaren aanwijzingen dat de winter later begint en eindigt. Nu de winter lijkt te verschuiven naar februari en maart, zou ik de kunstijsbanen adviseren om met het ritme van de seizoenen mee te bewegen: later open, later dicht. Het spaart energie en trekt meer bezoekers. Zij bewegen immers ook op het ritme van de kou.
Hoe dan ook, uw ijzers kunnen in het vet zoals dat heet. Maar als u in een modern geisoleerd huis woont kunt u dat beter achterwege laten. Het hoeft niet en u loopt ook niet de kans dat u het verkeerde vet gebruikt en u volgend jaar eerst de roest eraf moet rijden. Er is namelijk vet dat ook water bevat.

In de eeuwen die al ver achter ons liggen, gebruikte men kaarsvet om de ijzers roestvrij te houden.

Neemt kaarsesmeer, en strijkt de ijzers dik in 't rond
Hetgeen het ijzer houdt het hele jaar gezond

1750

Het 1500-meterkuchje

Het begon al na ongeveer 1500 meter: het kuchje dat langzaam overging in hoesten, benauwdheid en ten slotte koek-en-zoepie.

De dood van de hardrijder

Hardrijder Chester Cole werd - 14 jaar oud - Junior Wereldkampioen schaatsen op Lily Lake, Saint John. Het leven van Cole stond volledig in het teken van schaatsen om verder te komen, werd hij lid van de Iceland Skating Club in New York. Hij reed altijd bij de eerste drie van het klassement en was de belofte voor de spelen van 1932. In 1930 raakte hij bij een wedstrijd in Madison Square Garden ernstig gewond en overleed aan de gevolgen van dat ongeluk.

Rembrandt

2006 Is het Rembrandtjaar. Rembrandt werd 400 jaar geleden geboren, althans dat neemt men aan. Het is ook Mozart-jaar, maar voor zover ik weet is er geen relatie tussen Mozart en schaatsen. Rembrandt daarentegen maakte deze ets en het schilderij waarop we op het ijs kijken. De man links onder in beeld rust wat uit van het schaatsen.

Schaatserotiek 2

In de winterscènes uit de Gouden Eeuw vinden we meer voorbeelden van schaatserotiek. De blote vrouwenkont bijvoorbeeld in een wintertje van Avercamp. Vrouwen droegen in die tijd geen ondergoed en het ijs was de plek om de vrouwen te zien vallen. We zullen niet weten wat Avercamp bewogen heeft om dit tafereel te schilderen: was het een grapje, was het gewoon objectieve waarneming?

Oudste schaatsen

Het schaatsen begint in de eerste helft van de 13e eeuw in de steden van Holland: Dordrecht en Amsterdam. In Dordrecht zijn de oudste schaatsen - tot nu toe - gevonden. Ze worden aan de hand van het aardewerk dat erbij lag gedateerd rond 1225. Het schaatsen begint dus in de steden van Holland. Je mag veronderstellen dat het een tijdverdrijf van de elite was. De kinderen op het platteland speelden op glissen, middenhandsbeentjes van paarden en koeien. Met schaatsen heeft dat niet zoveel van doen.

In de Gouden Eeuw, als Holland een grote welvaart kent, is schaatsen een nationale sport geworden. We kunnen dat zien op de vele winterschilderijen uit de Goude Eeeuw en later, zoals van Avercamp.

Packstyle racen

In 1932 gingen de winterspelen naar Amerika. Tot groot ongenoegen van de Europese schaatsers waren de wedstrijden 'packstyle races'. Er werd niet tegen de klok gereden (metric racing), maar direct tegen een aantal tegenstanders. Er was een 'massastart' van bijvoorbeeld acht schaatsers die trekkend en duwend naar de finish gleden. De winnaar was direct bekend. Erg hard ging het niet, want het was vooral tactiek.

Het IOC heeft geprotesteerd tegen deze gang van zaken, maar de enige concessie die het Amerikaans OC wilde doen was dat de schaatsers verplicht waren zo snel mogelijk de finish te bereiken. Hieronder ziet u de start op de 5000 meter.


Packstyle racen is spectaculair. En helemaal geen geschiedenis, want in de VS rijdt men nog steeds graag packstyle. Vooral onder leeftijdsgenoten.

Technologie

De laatse tien jaar heeft de technologie meer bijgedragen aan de snelheid van de schaatser dan de schaatser zelf. Schaatsers zijn steeds meer gericht op technologische verbeteringen zoals de klapschaats, langere ijzers, dunnere ijzers, buigen, slijpen, ribbels en wat al niet meer. Zolang al deze technologische verbeteringen voor iedereen in gelijke mate beschikbaar zijn, heeft het publiek nog steeds de indruk dat het de schaatser is die verantwoordelijk is voor de verbetering van de prestaties. Maar in feite weten we niet meer, hoeveel de schaatser zelf sneller is geworden dan Johan Koss de laatste grote schaatser op vaste schaatsen.

Allskater

Schaatsers die in de zomer op skeelers trainen en in de winter zowel shorttrack als 400 meter rijden, heten in de VS 'allskaters'. Het is een nieuw concept dat nu snel furore maakt, ook in ons land. Mark Tuitert kondigde ook al aan dat hij gaat rolschaatsen in plaats van het traditionele fietsen. Allskaters hebben de toekomst.

Bob de Jong: antiheld

Soms duurt het even voordat je een notitie schrijft, omdat het centrale woord onbreekt. Ik vond het in de krant: antiheld. Bob de Jong was een antiheld todat hij goud 'pakte' in Turijn.

Totdat, nee, hij bleef antiheld, vooral toen hij goud won in Turijn. Helemaal in zijn eentje zat hij op het middenveld te wachten op de verlossende rit van Hedrick. Ingrid Paul was in geen velden of wegen te bekennen. Hij was helemaal alleen toen hij goud won, Ingrid Paul was er niet bij. Hij stond al voor de camera van de NOS toen Ingrid Paul kwam aankakken. Ingrid Paul maakte van Bob de Jong weer de antiheld die hij al was. We mogen rustig aannemen dat het niet botert tussen Bob en Ingrid. Arme Bob.

De schaatswoordenaar

Welke omschrijvingen geven de woordenboeken van het woord schaats? In chronologische volgorde:

Calisch en Calisch, Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal
Schaats, v. (-en) platte houten schoen met ene ijzeren roede er onder, om snel mede op het ijs te loopen.

Woordenboek der Nederlandsche taal
Schaats, znw. vr. Mnl. scaetse. Ontleend aan 9noord.) ofr., escache, fr. échasse. Toestel dat men zich onder den voet bindt, om zich snel over het ijs te bewegen.

Koenen, verklarend zakwoordenboekje der Nederlandse taal (11e druk)
Schaats, v. instrument onder de voeten om op ijs te rijden.

Koenen, verklarend zakwoordenboekje der Nederlandse taal (20e druk)
Schaats, -en; v.(m.) glij-ijzer.

Van Dale, achtste uitgave
Schaats, v. (m)(-en) elk der beide geslepen ijzers, waarop men zich over het ijs voortbeweegt.

Van Dale digitaal
Schaats (de ~, ~en)onder te binden of aan een schoen vastzittend ijzer om zich snel over het ijs voort te bewegen.

Van Dale nu
Schaats (de; -en) voorwerp waarmee men zich over het ijs voort kan bewegen, bestaande uit een langwerpig geslepen ijzer, bevestigd in een houten of metalen voetrust die met banden of riemen onder de voet wordt vastgemaakt of met een schoen één geheel vormt.

Dus!

De sprinter

The speedskater

Stemmen

De partij won één zetel en dat is dus voorlopig het einde van de ijsbaan. De andere partijen in de raad zullen nu immers achterover gaan zitten en afwachten wat deze partij gaat doen. Om het doel te verwezenlijken is dit een zogenoemde 'superoplossing', een oplossing die je steeds verder van je doel brengt.

Nederlands design

Op de website van NRC kunt u kiezen voor het beste Nederlandse ontwerp. De krant doet zelf 66 prachtige suggesties, waaronder postzegels, vliegtuigen, de rood-blauwe stoel en het drosteblik.

En daar ben ik weer: de klapschaats. Ze hebben er veel verstand van kunst maar niet van schaatsen, want zij kozen voor de Rotrax-schaats van Diederik Hol (bij NRC heet hij Jol). Deze schaats met ik geloof zeven scharnierpunten is in een oplage van slechts 50 exemplaren gemaakt, hij werkte niet goed. Het veel eenvoudigere model met een veer was veel effectiever.



Maak uw keuze bij NRC

Zen en de kunst van het glimlachen

Krisy Meyers

Schaatsers zijn homo's

Schaatsers zijn homo's. Daar kijkt u niet van op natuurlijk, u wist altijd al dat ze alleen nog uit de kast moesten komen. De commentator roept niet voor niks na de start: En nu alles uit de kast!

In de film Alpha Dog staan de woorden 'ice skating' in Chinese karakters getatoeëerd op arm van Frankie Ballenbacher, een jonge drugscrimineel in de gevangenis. Hanzi Smatter - die zich bezighoudt met het misbruik van Chinese karakters - veronderstelt dat de tattoo verwijst naar het begrip ''brokeback' uit de film Brokeback Mountain een verhaal over twee homoseksuele cowboys. De woorden 'Ice skater' betekenen in urban speach queer of gay. Het gaat vast over kunstrijders, denkt u niet! Link

De zen van het schaatsen

De zen van het schaatsen is het glijden, de onthaasting van de beweging, het bijna vliegen en het onthecht raken van het aardse, de innerlijke rust van de schaatser, de zen-schoonheid van de winter: in de sneeuw lost alles op.

Volgens schrijver-schaatliefhebber John Cheever heeft het licht op een ijsdag morele schoonheid. Hij bedoelt daarmee dat het winterlicht zijn gedachten corrigeert en bijstelt.

The sky is mixed," schrijft Cheever in zijn dagboek als hij schaatst op een meer, "but there is some blue, and the motion of skating, and the lightness and coldness of the air involve quite clearly for me a beauty -- a moral beauty. By this I mean that it corrects the measure and the nature of my thinking. Space, perhaps, is what I mean, but there is the moral beauty of light, velocity, and environment."

Waarom hard?

Waarom rijden jongens als Cheek, De Jog en Ritsma zo hard? Bas Haring probeert er een antwoord op det geven in de Volkskant. Stiekem, zegt hij, vermoed ik dat het een vorm van reclame is om ons aan te moedigen vooral het maximale uit ons leven te halen, ons het leplazerus te werken. Dan krijg je een medaille en wordt je naam overal omgeroepen.

Stiekem denk ik altijd dat de schaatsers willen laten zien dat zij de beste genen hebben. Neem mij schreeuwen ze, ik ben het snelst, ik spring het hoogst. Ik maak zeven atleetjes bij je. En ook bij jouw. Een vanaf de tribune roepen de meisjes: Rintje van jou wil ik een kindje.

Verzilveren

Schaatsers willen hun Olympische medaille graag verzilveren, schrijft NRC vandaag. Ja denk je dan, dat zouden Ristma en Wennemars wel willen dat verzilveren. Op de foto in de krant zien we Anni Friesinger bij een fonkelende BMW. Vroeger hadden we Brinta waarvoor schaatsers graag reclame maakten. Ik eet het nog vaak Brinta! In de VS zijn de schaatsers nog in dat staduim, zoals Joey Cheek voor Wheaties.

Nomen est omen

Nomen est omen, soms. Als je aan schaatsen denkt, zouden mensen met namen als De Vries, IJs, Smid en Timmerman voorbestemd zijn om te gaan schaatsen. Een schaats was immers een product van smid en timmerman en het werd mogelijk gemaakt door het vriezen bij de Friezen. Kramer kan ook nog wel, hoewel de kramer meestal stilstond met zijn koek-en-zopie op het ijs. Hij kon de kunst afkijken en een schenk is wat hij schonk.

Het gaat aardig op: we hebben Marianne Timmer en brekebeen Gretha Smit en dan nog de Kramers en Cramer. Er zijn schaatsers die De Vries heten, maar ik geloof niet dat ze ooit echt aan de top hebben gestaan. En dat terwijl nota bene het ook nog de meestvoorkomende naam is. Friesinger komt een eind, maar vriezen is frieren in het Duits. En wat deed Monika Heiss op het ijs? Wij hadden Henny Kalt!

In de lijsten met deelnemers aan de wereldkampioenschappen zien we geen schaatsers die IJs heten. Er zijn wel schaatsers met 'ijs' in de naam zoals Wijsman en Geijssen. Er zijn 33 schaatsers met 'ys' in hun naam waaronder twee opmerkelijke: Timothy Gladysz en de Brit Geoff Sandys (die is niet ver gekomen denk ik). Er zijn schaatsers met 'ice' in hun naam en met 'eis' in hun naam (Freisinger).

Schaatsers met ijzer in de naam (Piet Keijzer); koud (Jeanine Koudenburg)en winter levert bijvoorbeeld Manfred Winter en de Zwitser Feigenwinter.

Er is een Muts, een Buitelaar, een Nooitgedacht, een Pot en een Buijzen. Er zijn diverse Van der Ploeg-en, Frans de Ronde en er zijn Poelen en Slooten en een Lake. Geestig blijft natuurlijk Dan Immerfall.

Zoekend naar namen, zag ik dat een Nederlandse schaatser op de WK van 1893 meedeed onder de naam Nomen Nescio. Nou ja, voor spek en bonen dan, want hij reed alleen de 500 uit en deed daar meer dan een minuut over. Nomen Nescio, vreemd! Wist de organisatie de naam van de deelnemer niet? Of heeft hij zichzelf onder die naam ingeschreven? Wie was Nomen Nescio, nu al het grootste raadsel uit de Nederlandse schaatsgeschiedenis.

Stuur uw antwoord naar nomen.nescio@planet.nl

De ploegachtervolging

Ritsma bereidde zich deze zomer in het diepste geheim voor.


De KNSB noemt het ploegachtervolging, ik vermoed vanuit het idee dat je maar één ploeg achtervolgt. Ploegachtervolging lijkt meer het antwoord op boerengolf. Hangt de ploeg achter de Zamboni en wat blijft er van het ijs over als de ploeg er doorheen is gegaan? Echt een voorbeeld van hypercorrect taalgebruik.


Gelukkig spreekt verder iedereen gewoon van ploegenachtervolging.