woensdag, maart 22, 2006

De ijsbaan van Koopman

In 1935 patenteerde ir. Koopman een werkwijze tot het vormen van een ijsplaat door middel van een koelvloeistof. Dat was als idee niet nieuw, wat bijzonder was aan dit - overigens mislukte - project was dat de koelvloeistof niet door buizen werd geleid, zoals nu gebruikelijk is, maar gewoon onderin een bassin lag.

Hoe zat het in elkaar? Op de bodem van een bassin lag een laag koelvloeistof die langzaam in en uit het bassin stroomde. Er overheen lag zilverkleurig folie. Op dit aluminumfolie werd een laagje water gebracht dat uiteraard bevroor tot een ijsbaan.

En, er is op geschaatst ook. Op een proefbaantje in Apeldoorn. Daar is nog een oude krantenfoto van gepubliceerd in een Berlijnse krant, omdat Koopman nazi-sympathieën had. Koopman was lid van de NSB. Nee, niet de Nederlandse Schaatsenrijders Bond, maar de Nationaal Socialistische Bond. De oorspronkelijke foto is daarom zoekgeraakt.

Het project mislukte, omdat elk scheurtje in het folie zorgde voor papijs. Mooi woord papijs.

Met dank aan Ernst Berends.